LCA Danışmanlığı

Proje sonunda elinize ne geçer?

Teslimat listesi çalışmanın amacına göre değişir; aşağıdakiler tipik bir ISO 14040/44 çalışmasında teslim ettiğimiz kalemlerdir.

• Amaç ve kapsam dokümanı — fonksiyonel birim, sistem sınırı, veri kalitesi gereklilikleri ve kısıtlar yazılı hâlde.
• Veri toplama şablonu ve doldurulmuş envanter (LCI) — hangi kalemin hangi kaynaktan geldiği izlenebilir biçimde.
• LCA modeli — arka plan veri tabanı seçimi ve varsayımlar belgelenmiş olarak.
• Etki değerlendirmesi (LCIA) sonuçları — ilgili etki kategorileri ve gerekli olduğu yerde modül bazında.
• Yorumlama ve duyarlılık analizi — sonucu en çok hangi girdinin sürüklediği, sıcak noktalar.
• ISO 14040/44 kapsamında LCA raporu — sonraki adımda EPD ya da PCF beyanına temel oluşturacak yapıda.

LCA, EPD ve PCF nasıl bağlanıyor?

Üçü ayrı çıktı ama tek bir teknik temele dayanır. Bu ilişkiyi baştan kurmak, aynı veriyi ikinci kez toplamaktan sizi kurtarır.

Üreticiden hangi veriler isteniyor?

Sürecin en uzun adımı veri toplamadır. Aşağıdaki kalemler hazırsa takvim belirgin şekilde kısalır.

• Ürün reçetesi ve hammadde girdileri — miktar ve tedarikçi bilgisiyle, seçilen referans yıla ait.
• Enerji tüketimi — elektrik, doğal gaz ve diğer yakıtlar; mümkünse ürüne ya da hatta ayrıştırılabilir biçimde.
• Üretim miktarları — aynı referans yılı için, tahsis hesabının kurulabilmesi adına.
• Ambalaj, atık ve üretim kayıpları.
• Nakliye — hammadde giriş ve gerekiyorsa ürün çıkış mesafeleri ve taşıma türleri.
• Çok ürünlü tesislerde tahsis için gereken temel: hangi kaynağın hangi ürüne ne oranda gittiği.

LCA çalışması ne zaman anlamlı olur?

• Müşteriniz, yükleniciniz veya ihale şartnamesi ürün düzeyinde çevresel veri istiyorsa.
• EPD yayımlamayı planlıyorsanız — LCA, EPD'nin teknik temelidir.
• ISO 14067 kapsamında bir ürün karbon ayak izi beyan edecekseniz.
• Ürün geliştirme kararında hangi malzemenin ya da hangi prosesin sonucu sürüklediğini görmek istiyorsanız.
• Yeşil bina sertifikasyonu (LEED, BREEAM) veya AB düzenlemeleri (ESPR, CPR) kapsamında veri isteniyorsa.

LCA danışmanlığı ücreti ve süresi neye bağlı?

LCA danışmanlığı için tek bir fiyat yoktur; ücret ve süre, çalışmanın kurulduğu şekle göre değişir. Teklifte bu kalemleri ayrı ayrı gösteriyoruz.

• Ürün ve fonksiyonel birim sayısı: benzer ürünler tek modelde toplanabiliyorsa ürün başına iş azalır.
• Sistem sınırı: beşikten kapıya (A1–A3) bir çalışma ile ömür sonunu ve D modülünü de kapsayan bir çalışma aynı işi gerektirmez.
• Verinin hazırlık düzeyi: reçete, enerji ve üretim verisi düzenliyse süre belirgin şekilde kısalır; sürecin en uzun adımı veri toplamadır.
• Kullanım amacı: iç karar için bir çalışma, EPD ya da kamuya açıklanacak karşılaştırmalı bir iddia farklı düzeyde inceleme ister.
• Arka plan veri tabanı ve yazılım: seçilen araç ve lisans modelleme işini ve maliyeti etkiler.

EPD için yapılacak LCA çalışması dâhil, hazırlama tek ürün için 2.500 €’dan başlar; kalemlerin dökümü EPD Hazırlama sayfasında, takvim için EPD ne kadar sürer? sayfasında. EPD dışı LCA projelerinde ücret kapsama göre proje başında kalem kalem verilir. Pazara Giriş Belgesi Desteği EPD belgesinin giderlerine yöneliktir; danışmanlık hizmetleri destek dışındadır (Genelge md. 4), bu yüzden LCA çalışması ücreti için destek beklenmemelidir.

LCA danışmanı seçerken hangi sorular sorulmalı?

Teklifleri fiyata göre karşılaştırmadan önce şu soruların cevabına bakın; sonradan değiştirmesi en pahalı kararlar bunlardır.

• Çalışmanın kullanım amacı yazılı olarak netleştirildi mi? İç karar, EPD, PCF ve karşılaştırmalı iddia farklı kapsam ve inceleme gerektirir.
• Hangi arka plan veri tabanı ve yazılım kullanılacak, lisans kimde? Beş yıl sonraki EPD yenilemesini doğrudan etkiler.
• LCA modeli ve hesap dosyaları size teslim edilecek mi? Güncelleme ve yenilemede bu dosyalara ihtiyacınız olur.
• Sonuçlar hangi incelemeden geçecek? Kritik inceleme ile EPD doğrulaması ayrı süreçlerdir; ikisi de proje başında planlanmalıdır.
• Varsayımlar ve veri kalitesi belgeleniyor mu? Doğrulamada en sık takılınan yer burasıdır.

EPD’ye temel olacak bir LCA’yı EPDlogy hazırlıyorsa, doğrulamayı ilgili programın onaylı listesinden başka bir bağımsız doğrulayıcı yapar (ISO 14025). Bizim katkımız, doğrulayıcı koltuğunda hangi soruların sorulduğunu bilerek çalışmayı kurmaktır.

LCA raporu hangi durumda kritik inceleme ister?

Her LCA raporu aynı kontrolden geçmez; gereken inceleme, raporun nerede ve nasıl kullanılacağına bağlıdır. LCA danışmanı olarak işin başında ilk netleştirdiğimiz konu budur, çünkü sonradan değiştirmek raporu baştan kurmak demektir.

Kritik inceleme ile EPD doğrulaması ayrı süreçlerdir; aynı LCA çalışması iki farklı amaçla kullanılacaksa, ikisi de proje başında planlanmalıdır.

LCA danışmanlığı hakkında sık sorulan sorular

Daha fazla okuma

ISO 14040/44 çalışmasının dört aşamasının nasıl kurulduğunu, hangi kapsam kararlarının sonucu belirlediğini ve doğrulamada nerede takılındığını LCA rehberinde, terimleri LCA sözlüğünde topladık.