Türkiye'de EPD Danışmanlığı

Süreç yurt dışındakiyle aynı: ürün kapsamı ve uygun PCR belirlenir, program operatörü seçilir, fabrika verisi toplanır, EN 15804+A2 ve PCR kurallarına göre LCA modeli kurulur, EPD raporu hazırlanır, bağımsız bir doğrulayıcı inceler ve program operatörü yayımlar. Türkiye'ye özgü olan kısım süreç değil, hangi pazara ve hangi programa doğru yayın yapılacağıdır. Adım adım anlatımı EPD belgesi rehberimizde bulabilirsiniz.

EPD danışmanı, beyanın arkasındaki çalışmayı kurar: kapsamı ve beyan birimini tanımlar, doğru PCR'ı seçer, fabrikadan hangi verinin hangi formatta toplanacağını belirler, LCA modelini kurar ve sonuçları EPD dokümanına dönüştürür. Doğrulama aşamasında gelen yorumları da yanıtlar. Danışman, hazırladığı beyanın bağımsız doğrulamasını yapamaz — bu iki rol her zaman ayrıdır.

İlgili program operatörü tarafından kabul edilen, çalışmanın hazırlanmasında yer almamış bağımsız bir doğrulayıcı. Doğrulayıcı; modelin, verinin ve varsayımların PCR ile EN 15804+A2 karşısındaki uygunluğunu inceler ve sonucu bir doğrulama raporuyla ortaya koyar. Doğrulayıcının kim olabileceği ve hangi program için yetkili olduğu operatörün kurallarına bağlıdır.

EPD'nin arkasındaki standartlar (ISO 14025, EN 15804+A2) uluslararasıdır; bu yüzden bir EPD coğrafi olarak sınırlı değildir. Ancak pratikte kabul, beyanı okuyan tarafa bağlıdır: bazı yeşil bina şemalarının, veritabanlarının ve kamu şartnamelerinin kendi listeleme ya da program kabul koşulları vardır. Bu nedenle hedef pazar, yayın rotasından önce netleşmelidir.

Genel geçer bir süre vermek doğru olmaz; takvimi belirleyen ana kalem veri toplamadır. Üretim verisi derli toplu olan bir fabrikada süreç belirgin biçimde kısalır, sıfırdan derlenmesi gereken bir fabrikada uzar. Doğrulama aşamasının süresi de dosyanın hazırlık düzeyine, yorum turu sayısına ve program operatörünün kurallarına göre değişir.

Tipik olarak: ürün reçetesi ve hammadde girdileri (miktar ve tedarikçi bilgisiyle), enerji tüketimi (elektrik ve yakıtlar), seçilen referans yıla ait üretim miktarları, ambalaj, atık ve üretim kayıpları, hammadde ve ürün taşıma bilgileri, çok ürünlü tesislerde tahsis için gereken temel. Hangi kalemlerin zorunlu olduğu ürün kategorisine ve uygulanan PCR'a göre değişir.

Bugün Türkiye'de üreticileri EPD yayımlamaya zorunlu kılan genel bir yasal yükümlülük yok. Talep; ihracat pazarlarından ve müşterilerden geliyor: yeni CPR ile kademeli olarak devreye giren AB çevresel beyanları, yeşil bina sertifikaları ve yüklenici/satın alma gereksinimleri. CBAM kapsamındaki sektörlerde AB'deki ithalatçıya emisyon verisi sağlamak ise ayrı ve zorunlu bir yoldur.

Ürün kategorisine ve müşterilerinizin veriyi nerede aradığına bağlı. Program operatörleri; PCR mevcudiyeti, tanınırlık, veritabanı görünürlüğü, doğrulama prosedürü ve süreç hızı bakımından farklılaşır — karar bunların tümü birlikte tartılarak verilmeli, yalnızca yayın ücretine göre değil. EPDlogy hiçbir programa bağlı olmadığı için bu soruyu ürün bazında değerlendirir ve varsayılanı değil, hedef pazarınıza hizmet eden rotayı önerir.

Uluslararası tanınırlığı olan bir programda yayımlanan EN 15804+A2 EPD'si, Avrupa genelinde kullanılan aynı standartlara dayanır. Pratikte kabul, yine de EPD'yi okuyan şemaya veya müşteriye bağlıdır — bazı sertifika sistemleri ve veritabanlarının kendi listeleme koşulları vardır. Bu yüzden hedef pazar, yayın rotasından önce netleşmelidir; sonra değil.

Evet — program operatörü kuralları çerçevesinde: ürünler aynı işlevi, üretim teknolojisini ve beyan birimini paylaşmalı, tanımlı varyasyon sınırları içinde kalmalı; temsilci, ortalama veya en kötü durum yaklaşımı kullanılmalıdır. Yalnızca ticari ürün adları gruplama gerekçesi değildir — en sık yazdığımız doğrulama yorumlarından biri budur.

EPD; ISO 14025 ve EN 15804 kapsamında standartlaştırılmış, bağımsız doğrulanmış ve yayımlanmış bir çevresel beyandır. CBAM ise belirli sektörler için gömülü emisyon verisi ve 2026 itibarıyla sertifika gerektiren bir AB ithalat mekanizmasıdır. Farklı kurallara sahip farklı araçlardır — ama aynı üretim verisinden beslenirler; ikisi için tek bir veri altyapısı kurmak verimli olan yoldur.

Hayır. EPD, tanımlı kurallara göre doğrulanmış çevresel bilgiyi raporlar. Ürünün yeşil, sürdürülebilir veya alternatiflerinden iyi olduğunu belgelemez — öyle pazarlamak risk yaratır. Değeri; alıcıların, sertifika kuruluşlarının ve düzenleyicilerin rakamlara güvenebilmesidir.