Ülkelere Göre EPD · Irak
Irak'ta EPD Danışmanlığı
Irak'a ve Kürdistan Bölgesi'ne malzeme veren Türk ve uluslararası üreticiler için — Çevresel Ürün Beyanı'nın (EPD) bugün nerede durduğunun dürüst bir okuması ve doğru EPD'nin yine de neden değerli olduğu.
Irak bugün bir EPD pazarı değil; bu sayfa aksini iddia etmeyecek. Ulusal program operatörü yok, yasada ya da kamu alımında EPD şartı yok ve uluslararası bir programda Irak merkezli tek bir üreticinin EPD'sini bulamadık. İthalat Irak standartlarına uygunlukla yönetiliyor — COSQC sevk öncesi inceleme inşaat malzemelerini kapsıyor — ve kamu ihaleleri ilke olarak en düşük teklife gidiyor.
Peki bu sayfa neden var? Çünkü Irak, Türk müteahhitlerin ikinci büyük pazarı (2025'te yurt dışı işlerin yüzde 16,4'ü) ve Türkiye'nin altıncı ihracat pazarı (2025'te 10,35 milyar dolar); çünkü Duhok, Erbil ve Bağdat'ta ilk LEED sertifikalı binalar tamamlandı; çünkü Çevre Bakanlığı başkanlığındaki bir komite petrol, alüminyum, demir ve çimento için AB CBAM'ına uyum yol haritası hazırlıyor. Irak'a kablo, boru, karo, çelik ya da kimyasal satan Türk üretici genellikle aynı ürünü AB'ye ya da Körfez'e de satıyor. İyi kapsamlanmış tek bir EPD üçüne birden hizmet eder; Irak tek başına EPD'yi haklı çıkarmaz — portföy çıkarır.
EPD'ye yeni misiniz? Önce ana rehberimizle başlayın: EPD rehberi — bu sayfa Irak'a özgü olana odaklanır.
EPD Irak pazarıyla nerede buluşuyor — nerede buluşmuyor?
İki gerçek talep kaynağı, bir erken sinyal ve bir sert gerçek.
İlk LEED projeleri
Kürdistan Amerikan Üniversitesi'nin Duhok'taki yurt binası 2026'da LEED Gold aldı — Irak'ta bu sertifikayı alan ilk bina olarak duyuruldu — ve Süleymaniye'de başka ticari projeler kayıtlı. LEED malzeme kredileri doğrulanmış EPD'li ürünleri ödüllendiriyor. Bu projeler az sayıda; ama şartnameleri, Irak'ta bugün EPD'nin gerçekten istendiği tek yer.
Bir EPD, üç pazar
Türkiye 2025'te Irak'a 10,35 milyar dolar ihracat yaptı; kablo, plastik boru, vana, seramik karo ve çelik, Türk payının yüksek olduğu ürün grupları arasında. Aynı fabrikalar EPD şart koşulan AB ve Körfez projelerine de malzeme veriyor; aralarındaki CBAM malları AB'de gömülü emisyon raporlamasıyla karşı karşıya. EPD'yi haklı çıkaran portföy; Irak bundan sıfır ek maliyetle yararlanıyor.
Erken sinyal olarak CBAM yol haritası
Mart 2026'da Irak Çevre Bakanlığı başkanlığındaki bir komitenin AB sınırda karbon mekanizmasına uyum için ulusal yol haritası hazırladığı bildirildi; petrol, alüminyum, demir ve çimento anılıyor. Irak'ın AB'ye ihracatının yüzde 99,7'si bugün yakıt; Iraklı üreticinin doğrudan CBAM maruziyeti ihmal edilebilir. Ama yol haritası, yeni çimento ve çelik kapasitesi ve güncellenen NDC, ürün karbon verisinin konuşulmaya başlayacağına işaret ediyor.
Beyan değil, uygunluk
Federal Irak'a ithalat, yetkili kuruluşların sevk öncesi incelemesinden sonra COSQC Uygunluk Belgesi ister; inşaat malzemeleri beş ürün grubundan biri. Kürdistan Bölgesi ayrı ve daha kısa bir rejim uyguluyor. Bunların hiçbiri çevresel veri içermiyor; kamu alımı ilke olarak en düşük fiyat. EPD bunların hiçbirinin yerine geçmez ve tek başına ihale kazandırmaz.
Irak'a malzeme veren tedarikçi için yayın rotaları
Irak'taki bir üretici uluslararası bir program operatörü üzerinden yayımlar — The International EPD® System, Irak'ı MENA ofisiyle kapsıyor — her yerdekiyle aynı standartlarla: yapı ürünleri için EN 15804+A2 ve ISO 14025, ürün karbon ayak izi için ISO 14067. Türk ya da uluslararası tedarikçi için soru daha basit: bir kez, İngilizce, AB ve Körfez müşterilerinizin baktığı yerde yayımlayın ve EPD'nin Irak'a sevk edilen ürünü ve tesisi kapsadığından emin olun.
Irak rotayı değiştirmiyor; iş gerekçesini değiştiriyor. Bu yüzden burada EPD'yi yalnızca portföy haklı çıkarıyorsa öneriyoruz.
Program operatörü yalnızca ülkeye veya yayın ücretine göre seçilmemelidir. Ürün kategorisi, hedef pazar, PCR mevcudiyeti, tanınırlık, veritabanı görünürlüğü, doğrulama rotası ve yayın süreci birlikte değerlendirilmelidir.Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →
Hangi program operatörleri değerlendirilebilir?
Irak merkezli bir program operatörü yok. EPDlogy, aşağıdaki program dâhil dört uluslararası EPD programında onaylı bireysel doğrulayıcıdır.
The International EPD® System (IES)
Geniş uluslararası kapsam, kamuya açık EPD kütüphanesi ve geniş PCR seti; bölgeye, kapsamında Irak'ın da olduğu MENA ofisiyle hizmet veriyor. Türk ürünlerini alan AB ve Körfez alıcılarının çoğunun zaten tanıdığı program.
Program seçimi Irak dışındaki alıcıyı izler: Avrupalı bir müşteri, bir LEED projesi ya da Körfezli bir geliştirici farklı veritabanı bekleyebilir. EPDlogy hiçbir programa bağlı değildir ve öneriyi ürün bazında yapar.
Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →EPD süreci nasıl işler?
Danışmanınız kim olursa olsun on adım aynı. Fark, bunların ne kadarının doğrulamadan değişmeden çıktığında.
- 1
Amaç ve kapsam tanımı
- 2
PCR ve program operatörü seçimi
- 3
Veri toplama yapısı ve çalıştayı
- 4
Veri doğrulama (validasyon)
- 5
Kütle ve enerji dengesi
- 6
LCA modelleme
- 7
LCA raporu ve EPD taslağı
- 8
Bağımsız doğrulama
- 9
Yorumların çözümü
- 10
Yayın ve güncelleme planı
Irak'a malzeme veren tedarikçi neyi netleştirmeli?
Beş soru — ilki EPD'nin hiç mantıklı olup olmadığına karar veriyor.
Portföy haklı çıkarıyor mu
Aynı ürünün nereye satıldığını listeleyin: AB, Körfez, Irak. AB ya da Körfez müşterileri ve projeleri zaten EPD ya da CBAM verisi istiyorsa EPD kendini amorti eder, Irak bedava yararlanır. Tek pazar Irak'sa önce uygunluk dosyası, EPD değil.
Uygunluk ile beyanı ayrı tutun
COSQC uygunluğu (ve Kürdistan Bölgesi'nin kendi rejimi) zorunlu ve ürün güvenliği temelli. EPD gönüllü bir çevresel veri beyanı. Iraklı alıcıya birini diğeri gibi sunmayın.
Hangi proje istiyor
Irak'ta LEED kayıtlı bir proje EPD istiyorsa projenin malzeme şartını yazılı isteyin — neyin kabul edildiğine ülke değil şema kuralları karar verir.
Ürün ve tesis kapsamı
EPD, Irak'a gerçekten sevk edilen ürünü ve fabrikayı kapsamalı; aile EPD'leri program kuralları içinde, teknik gerekçeyle kabul edilir.
Kanıtın dili
Tesis kayıtlarının Türkçe ya da Arapça olması sorun değil. LCA raporu ve EPD İngilizce yazılır; kaynak belgeler doğrulayıcı için erişilebilir tutulur.
Başlamadan önce verilmesi gereken kararlar
Bu kararlar maliyeti, süreyi ve EPD'nin ne kadar kullanışlı olacağını belirler. İlk gün vermek, ikinci doğrulama turunda vermekten ucuzdur.
- Tek ürün mü, ürün ailesi mi?
- Tek tesis mi, birden çok tesis mi?
- Ortalama ürün mü, en kötü durum temsilcisi mi?
- Referans yıl ve veri dönemi
- Beyan birimi mi, fonksiyonel birim mi?
- Hangi yaşam döngüsü modülleri beyan edilecek?
- Arka plan veritabanı ve sürümü
- Program operatörü ve PCR
- Hedef pazarlar ve dil
- Elektrik faktörü ve yakıt verisi — ve arkasındaki kanıt
EPDlogy imza bölümü
Doğrulamaya hazırlık: doğrulayıcı önce neye bakar?
“Bir doğrulayıcının gözünden ilk soru hangi yazılımın kullanılacağı değildir. İlk soru; üretim verisinin, sistem sınırının, varsayımların ve hedef pazarın tutarlı tanımlanıp tanımlanmadığıdır.”
AB ve Körfez pazarlarının yanında Irak'a da malzeme veren Türk tesislerinde çalışmaların en çok zaman kaybettiği noktalar şunlar:
- Birincil tesis verisinin kayıtlara kadar izlenebilirliği
- Kapanan bir ürün kütle dengesi
- Beyan edilen üretim kapsamı ve dönemiyle eşleşen enerji verisi
- Elektrik karışımı kanıtı — yenilenebilir iddiası sertifika ister, niyet değil
- Devralınmış değil, gerekçelendirilmiş tahsis tercihleri
- Model genelinde arka plan veri seti ve sürüm tutarlılığı
- Gerçek rotaları yansıtan nakliye senaryoları — Irak'a karayolu, AB'ye deniz yoluyla aynı değildir
- Modele kadar izlenebilen A5 ve kullanım ömrü sonu senaryoları
- Çift sayılmış geri dönüşüm faydası olmadan Modül C – Modül D tutarlılığı
- LCA modeli, LCA raporu ve yayımlanan EPD arasındaki uyum
Irak'a satılan hangi ürün gruplarında EPD en çok gerekebilir?
Irak'ta Türk payının yüksek olduğu ve aynı zamanda EPD şart koşan pazarlara satılan ürün grupları.
Bir EPD projesi pratikte ne kadar sürer?
Ürün karmaşıklığına, tesis ve ürün sayısına, verinin hazır olma durumuna, PCR mevcudiyetine, program operatörünün sürecine ve iki tarafın sorulara ne hızda döndüğüne bağlı.
AB projelerine zaten malzeme veren bir Türk tesisi için EPD genellikle bir Irak kararı değil, portföy kararıdır ve takvim genel takvimdir: her doğrulama turu tipik olarak bir–iki hafta sürer, iki–üç tur yaygındır; iyi hazırlanmış tek tesisli bir çalışma veri toplamadan yayına yaklaşık iki ay ister. Bunların hiçbiri garanti edilmiş bir takvim değildir.
Genel süreç modeli: EPD ne kadar sürer? →Irak konuya girdiğinde gördüğümüz hatalar
- Hiçbir alıcının istemediği hâlde yalnızca Irak için EPD yaptırmak
- Iraklı alıcıya EPD'yi uygunluk belgesiymiş gibi sunmak
- Irak'taki bir LEED projesinin EPD etiketli her belgeyi kabul edeceğini varsaymak — şema kuralları karar verir
- PCR seçilmeden veri toplamak — sonra yeniden toplamak
- Gerçek karayolu rotası yerine bir AB çalışmasından kopyalanmış nakliye senaryoları
- Modül C akışlarını Modül D faydalarıyla karıştırmak
- LCA raporuyla eşleşmeyen sonuç yayımlamak
Irak için neden EPDlogy?
- Doğrulayıcı bakışıyla: sürdürülebilirlikte 15+ yıl, doğrulama ve hazırlamada 300+ LCA / EPD projesi
- The International EPD® System dâhil dört uluslararası EPD programında onaylı bireysel doğrulayıcı
- Önce portföy: bir pazar için EPD'nin değmediğini söyleriz ve değdiği tüm pazarlar için bir kez kurarız
- EPD çalışmasının yanında CBAM veri desteği (gömülü emisyon hesabı ve raporlamaya hazırlık). EPDlogy CBAM akrediteli bir doğrulama kuruluşu değildir ve CBAM doğrulama raporu düzenlemez
- Türkçe ve İngilizce çalışma dili — Irak'taki Türk müteahhit ve tedarikçiler kendi dillerinde çalışır
- Program bağımsızlık kuralları gereği EPD hazırlama ile bağımsız doğrulamanın kesin ayrımı
Sık sorulan sorular
Irak'ta bir EPD program operatörü var mı?
Hayır. Ekim 2026 itibarıyla ulusal program, ulusal PCR ya da uluslararası bir programda Irak merkezli bir üreticiye ait EPD tespit edemedik. The International EPD® System Irak'ı MENA ofisiyle kapsıyor.
Irak'ta EPD zorunlu mu?
Hayır. Irak'ta ve Kürdistan Bölgesi'nde EPD için yasal, uygunluk ya da ihale şartı yok. İthalat COSQC uygunluğu ister; kamu ihaleleri ilke olarak en düşük fiyat. Irak'ta bugün EPD'nin istendiği tek bağlam LEED kayıtlı bir proje.
Irak'a satan Türk bir üreticiyiz. EPD almalı mıyız?
Yalnızca portföyünüz haklı çıkarıyorsa: aynı ürün EPD şart koşan AB ya da Körfez projelerine gidiyorsa ya da AB'ye ihraç edilen bir CBAM malıysa evet — sevk eden tesisi ve ürünü kapsayan tek bir EPD kurun, Irak ek maliyetsiz yararlanır. Tek pazarınız Irak'sa önce uygunluk dosyası gelir.
CBAM Irak'ı etkiliyor mu?
Bugün çok az: Irak'ın AB'ye ihracatının yüzde 99,7'si yakıt; Iraklı üreticinin doğrudan maruziyeti ihmal edilebilir. Yine de Çevre Bakanlığı başkanlığındaki bir komite petrol, alüminyum, demir ve çimento için CBAM'a uyum yol haritası hazırlıyor. Türk tedarikçi için CBAM portföyün AB tarafında önemli, Irak tarafında değil.
EPD, COSQC uygunluğuna yardımcı olur mu?
Hayır. COSQC uygunluğu, yetkili kuruluşların sevk öncesi incelemesiyle yürüyen bir ürün güvenliği ve standart rejimi. EPD gönüllü bir çevresel beyan. Ayrı amaçlar için ayrı dosyalar.
EPD, ürünün çevre dostu olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. EPD, tanımlı kurallara göre doğrulanmış çevresel bilgiyi raporlar. Ürünün yeşil, sürdürülebilir veya alternatiflerinden iyi olduğunu belgelemez — öyle pazarlamak risk yaratır. Değeri; alıcıların, sertifika kuruluşlarının ve düzenleyicilerin rakamlara güvenebilmesidir.
Irak'a — ve Avrupa'ya ya da Körfez'e de — malzeme mi veriyorsunuz?
EPDlogy portföyünüz için EPD'nin değip değmediğini söyler, isteyen tüm pazarlar için bir kez kapsamlar ve uygunluk dosyanızdan ayrı tutar. EPD hazırlama ve bağımsız doğrulama, bağımsızlık gereksinimleri uyarınca ayrı hizmetler olarak sunulur.
İletişime GeçinKaynaklar
Bu sayfadaki ülkeye özgü ifadeler, Ekim 2026’da kontrol edilen aşağıdaki kaynaklara dayanır. Düzenlemeler değişir — ürününüz ve pazarınız için güncel gereksinimleri her zaman teyit edin.
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Irak pazar bilgileri 2026 (COSQC sevk öncesi inceleme, KBY rejimi, ihale)
- ASO — 2025 ihracat değerlendirme raporu (Türkiye’nin Irak’a ihracatı 10,35 milyar $, 6. pazar)
- TMB — Yurt dışı müteahhitlik hizmetleri, Şubat 2026 (2025’te Irak %16,4; kümülatif %7,0)
- Kurdistan24 — AUK yurt binası LEED Gold aldı (17 Eylül 2026)
- Iraq Business News — Irak AB sınırda karbon kurallarına uyum yol haritası hazırlıyor (25 Mart 2026)
- Avrupa Komisyonu — AB–Irak ticaret ilişkileri (2025 ticaret; OİA)
- The International EPD® System — MENA ofisi (kapsamda Irak var)
- UNDP — Irak güncellenmiş Ulusal Katkı Beyanını açıkladı (Ekim 2026)
- Avrupa Komisyonu — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM)
