TR-ETS Yönetmeliği yayımlandı: doğrulama zorunlu, akreditasyon TÜRKAK'ta

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. 42 madde ve 6 geçici maddeden oluşan Yönetmelik, 7552 sayılı İklim Kanunu’na dayanıyor ve 2014 tarihli Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırıyor. Böylece on yıldır ayrı yürütülen izleme, raporlama ve doğrulama (MRV) süreci ile karbon fiyatlandırması tek düzenlemede birleşiyor.

Sistem, EK-1’deki faaliyetleri yürüten tesislerden kategori B (yıllık 50.000–500.000 ton CO₂ eşdeğeri) ve kategori C (500.000 tonun üzeri) tesisleri kapsıyor. Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi kuruluşlarına ait tesisler yürüttükleri faaliyetlerle sınırlı olmak üzere ETS kapsamı dışında; ancak bu tesislerin izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam ediyor. Kapsamdaki işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmek için İklim Değişikliği Başkanlığından beş yıl geçerli sera gazı emisyon izni alması, izin süresi dolmadan en az altı ay önce yenileme başvurusu yapması gerekiyor.

Doğrulama tarafındaki hükümler EPD ve karbon doğrulaması alanında çalışanları doğrudan ilgilendiriyor. Sera gazı emisyon raporunun Başkanlığa gönderilmeden önce doğrulanması zorunlu (madde 30). Doğrulayıcı kuruluşlar, rapor sahibi işletme tarafından değil, Başkanlıkça kurulan Merkezi Elektronik Doğrulayıcı Kuruluş Atama Sistemi (MEDAS) tarafından atanıyor; Kamu İhale Kanunu’na tabi işletmeler bu sistemin dışında tutulmuş. Madde 33’e göre doğrulama yapacak kuruluşların ilgili alanlarda ISO/IEC 17029 standardına göre akredite olması şart ve akreditasyon işlemleri TÜRKAK tarafından yürütülüyor. Baş doğrulayıcı, doğrulayıcı ve teknik uzmanların eğitim, yetkinlik değerlendirme ve atama süreçleri de Başkanlığın belirleyeceği usul ve esaslar ile TÜRKAK rehberlerine bağlanmış durumda. Akreditasyonu askıya alınan veya kapsamı daraltılan kuruluşlar TÜRKAK’ın internet sayfasından kamuoyuna duyurulacak.

Takvim tarafında işletmeler her yıl 30 Nisan’a kadar bir önceki yılın emisyonlarını ve faaliyet seviyelerini raporlamak, doğrulanmış rapordaki miktara denk tahsisatı yükümlülük yılının Kasım ayı son iş gününe kadar teslim etmek zorunda. İzleme planının, emisyonların ilk izlenmeye başlandığı tarihten en az altı ay önce onaya sunulması gerekiyor. Pilot dönem kapsamındaki işletmelerin ilk İzleme Metodolojisi Planlarını ise Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde sunması öngörülüyor. Doğrulanmış emisyon raporunu süresinde sunmayan tesisler için idari para cezaları 627.450 TL ile 6.274.500 TL arasında değişiyor; ETS kapsamındaki işletmelerde bu cezalar iki kat uygulanıyor. İşletmelerin ilgili tüm veri ve kayıtları en az on yıl saklaması gerekiyor.