Ülkelere Göre EPD · Ürdün
Ürdün'de EPD Danışmanlığı
Avrupa'ya ihracat yapan Ürdünlü üreticiler ve ilk EPD'lerini kurmak üzere eğitilen ekipler için — ülke Ekim 2026'da nerede, ilk EPD döngüsünün nereyi doğru kurması gerekiyor.
Ürdün EPD kapasitesini bilinçli biçimde kuruyor ve EPDlogy bu işin içinde. 29 Eylül 2026'da Ürdün Yeşil Bina Konseyi, GIZ'in GAIN programıyla “Döngüsel Ekonomi Pazarının ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesinin Geliştirilmesi” projesini Amman'da başlattı: eğitilen on uygulayıcı beş pilot tesiste — çimento, beton, alüminyum, gübre ve yalıtım — beş LCA çalışması yürütecek; iki tesisin Nisan 2027'ye kadar uluslararası EPD yayımlaması bekleniyor. Açılışın teknik oturumunu EPDlogy'nin kurucusu verdi: ürün sürdürülebilirlik verisinin getirisi, CBAM ve döngüsel ekonomi.
Başlangıç noktası mütevazı ve net. Uluslararası bir programda bulabildiğimiz tek Ürdün EPD'leri, Cementra Jordan Company'nin 2025'te The International EPD® System üzerinden yayımladığı dört çimento EPD'si. Ulusal program operatörü yok; programın MENA ofisi Ürdün'ü kapsıyor. Pazarı iten şey ihracat: Ürdün'ün AB'ye ihracatı 2025'te yüzde 39,3 arttı, Ürdün DAP'ı ve potasyum nitratı CBAM malı, Birleşik Krallık'ın sınırda karbon mekanizması Ocak 2027'de başlıyor. EPDlogy, EPD hazırlar ve başkalarının hazırladığı EPD'leri bağımsız olarak doğrular — ayrı hizmetler olarak — ve EPD hazırlayacak ekipleri eğittiği Ürdün'de iki rolü özellikle net ayırır.
EPD'ye yeni misiniz? Önce ana rehberimizle başlayın: EPD rehberi — bu sayfa Ürdün'e özgü olana odaklanır. Amman oturumunun kaynakları proje sayfasında.
Ürdün'deki üreticiler için EPD ve ürün karbon verisi neden gündeme geliyor?
Dört talep kaynağı — ilki tesis adları belli, finanse edilmiş bir program.
Jordan GBC / GIZ GAIN projesi
Nisan 2027'ye kadar süren proje; Manaseer Group, Arab Concrete, Orbit Aluminum Industries, KEMAPCO ve Arab Italian Insulation Materials'ta pilot çalışmalarla asıl darboğazı hedefliyor: LCA yürütebilen yerel insanlar ve doğrulamadan geçen veri. Çevre Bakanı açılışta konuyu ihracat pazarları, özellikle Avrupa için bir rekabet meselesi olarak çerçeveledi. Hedef uluslararası yayımlanmış iki EPD — ölçülü bir hedef; çünkü EPD bağımsız üçüncü taraf doğrulama ve program kaydı ister.
Gübrede CBAM — ve 2027'den itibaren Birleşik Krallık
Ürdün'ün CBAM maruziyeti gübre biçiminde. Diamonyum fosfat (CN 3105) ve potasyum nitrat (CN 2834 21) kapsamda; potas (3104), ham fosfat ve fosforik asit değil. DAP ve KNO₃ alan AB ithalatçısı tesis bazında gömülü emisyon verisi, 2027'den itibaren de CBAM sertifikası istiyor; doğrulanmış gerçek veri yoksa varsayılan değerler uygulanıyor. Birleşik Krallık'ın sınırda karbon mekanizması 1 Ocak 2027'de kendi doğrulama kurallarıyla devreye giriyor. CBAM raporlaması bir EPD değil — ama ikisi aynı üretim envanterinden kurulur.
Avantajlı rejimle Avrupa'ya ihracat
AB–Ürdün Ortaklık Anlaşması 2002'den beri yürürlükte; Ürdünlü üreticiler için gevşetilmiş menşe kuralları 31 Aralık 2030'a kadar geçerli. Ürdün'ün AB'ye ihracatı 2025'te yüzde 39,3 arttı; AB, Ürdün'den yaklaşık 0,9 milyar € ithalat yaptı, başta kimyasallar. Ocak 2025'teki AB–Ürdün Stratejik ve Kapsamlı Ortaklığı 3 milyar €'luk bir paketle geldi. Bu ürün gruplarındaki Avrupalı alıcılar fiyattan önce belgelenmiş çevresel veri sormaya başladı.
JO-Ecolabel ve ulusal standart tabanı
JSMO, 2025'te GIZ GAIN desteğiyle JO-Ecolabel'ı başlattı: ölçütleri yaşam döngüsü değerlendirmesine dayanan gönüllü bir ulusal eko-etiket; çimento sonraki ürün fazlarından biri olarak planlanıyor. Ürdün ISO 14040 ve ISO 14044'ü 2012'de JS standardı olarak kabul etti. JO-Ecolabel, ürünün ölçütleri karşıladığını söyleyen Tip I niteliğinde bir etiket; EPD ise doğrulanmış rakamları raporlayan Tip III bir beyan. Üretici ikisini de yapabilir; biri için kurulan LCA diğerine hizmet eder.
Ürdün'deki üreticiler için yayın rotaları
Ulusal program olmadığı için Ürdün'deki üreticiler uluslararası program operatörleri üzerinden yayımlıyor. Ürdün emsali olan program The International EPD® System — Cementra Jordan'ın dört çimento EPD'si (2025, PCR 2019:14) — ve MENA ofisi Ürdün'ü kapsıyor. Standartlar yapı ürünleri için EN 15804+A2 ve ISO 14025, ürün karbon ayak izi için ISO 14067. Karar verilecek olan yöntem değil; program, PCR ve dil.
GAIN pilot tesisleri ve arkalarındaki ihracatçılar için mantıklı varsayılan, AB alıcısının veriyi aradığı yerde yayımlanmış İngilizce bir EN 15804+A2 EPD'si — gübre ve yapı ürünü kapsamı dışındaki mallar için ISO 14067 ürün karbon ayak izi. İç pazar için Arapça özet eklenebilir; doğrulanmış belge İngilizce kalır.
Program operatörü yalnızca ülkeye veya yayın ücretine göre seçilmemelidir. Ürün kategorisi, hedef pazar, PCR mevcudiyeti, tanınırlık, veritabanı görünürlüğü, doğrulama rotası ve yayın süreci birlikte değerlendirilmelidir.Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →
Hangi program operatörleri değerlendirilebilir?
Ürdün merkezli bir program operatörü yok. EPDlogy, aşağıdaki program dâhil dört uluslararası EPD programında onaylı bireysel doğrulayıcıdır — Ürdün EPD'si kayıtlı olan program.
The International EPD® System (IES)
Geniş uluslararası kapsam, kamuya açık EPD kütüphanesi ve geniş PCR seti. İlk Ürdün EPD'lerini (Cementra Jordan, 2025) barındırıyor; bölgeye MENA ofisi üzerinden hizmet veriyor.
Program seçimi alıcıyı izler: Avrupalı bir müşteri ya da bir sertifika şeması belirli bir veritabanı bekleyebilir. EPDlogy hiçbir programa bağlı değildir ve öneriyi ürün bazında yapar.
Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →EPD süreci nasıl işler?
Danışmanınız kim olursa olsun on adım aynı. Fark, bunların ne kadarının doğrulamadan değişmeden çıktığında.
- 1
Amaç ve kapsam tanımı
- 2
PCR ve program operatörü seçimi
- 3
Veri toplama yapısı ve çalıştayı
- 4
Veri doğrulama (validasyon)
- 5
Kütle ve enerji dengesi
- 6
LCA modelleme
- 7
LCA raporu ve EPD taslağı
- 8
Bağımsız doğrulama
- 9
Yorumların çözümü
- 10
Yayın ve güncelleme planı
EPD hazırlama ile bağımsız doğrulama arasındaki fark
Bağımsız doğrulayıcı, doğruladığı EPD'nin hazırlanmasında yer almamalıdır. EPDlogy bu nedenle aynı EPD için iki rolü birlikte üstlenmez. Ürdün'de bu iki kez önemli: bir çalışmaya şekil veren eğitmen o çalışmanın doğrulayıcısı da olamaz. Kim ne yapar:
Çalışmayı kuran taraf
EPD hazırlama (danışmanlık)
- Kapsam ve beyan birimi, uygun PCR seçimi
- Tesiste veri toplama yapısının kurulması ve verinin derlenmesi
- EN 15804+A2 (veya ISO 14067) ve PCR kurallarına göre LCA modellemesi
- Etki değerlendirmesi, yorumlama ve duyarlılık analizi
- LCA raporu ve EPD dokümanı
- Doğrulama yorumlarına yanıt ve revizyon
Çalışmayı denetleyen taraf
Bağımsız doğrulama
- Modelin, verinin ve varsayımların PCR ve EN 15804+A2 karşısındaki uygunluğu
- Birincil verinin izlenebilirliği ve temsililiği
- Tahsis, kesme kuralları ve senaryoların gerekçeleri
- Modül kapsamı ile sistem sınırının tutarlılığı
- Gerekçeli doğrulama yorumları
- Doğrulama raporu ve onay
EPDlogy bir EPD'yi hazırlıyorsa bağımsız doğrulaması başka bir onaylı doğrulayıcı tarafından yapılır; doğruluyorsa hazırlığında — o çalışmanın eğitmeni ya da gözden geçireni olarak da — yer almamıştır. Bu bir tercih değil, program kuralıdır.
Ürdün'de ilk EPD döngüsü neyi netleştirmeli?
Çalışma başlamadan cevaplandığında en çok yeniden çalışmayı önleyen beş soru — pilot tesislere sorduğumuz beş soru.
EPD'yi kim okuyacak
Avrupalı bir müşteri mi, bir yeşil bina projesi mi, bir banka mı, JO-Ecolabel değerlendiricileri mi? Önce okuyucu netleşir; program, PCR ve dil onu izler.
CBAM ve EPD tek veri setinden
DAP ve potasyum nitrat için AB ithalatçısı gömülü emisyon verisini şimdi istiyor. Üretim envanterini hem CBAM hesabına hem LCA'ya hizmet edecek şekilde kurun — sınırlar farklı, kaynak veri aynı.
Elektrik, yakıt ve su
Ürdün şebeke faktörü, tesis yakıtları ve su kullanımı kaynağı ve yılı belirtilerek, tesisin tamamına değil beyan edilen ürüne tahsis edilerek gelmeli. Su kıtlığı olan bir ülkede su göstergeleri dikkatle okunur.
Ürün gruplama
Aile EPD'leri ve en kötü durum temsilcileri program kuralları içinde kabul edilir — ticari değil teknik gerekçeyle. Buna veri toplamadan önce karar verin, sonra değil.
Kanıtın dili
Tesis kayıtlarının Arapça olması sorun değil. LCA raporu ve EPD İngilizce yazılır; kaynak belgeler doğrulayıcı için erişilebilir tutulur.
Başlamadan önce verilmesi gereken kararlar
Bu kararlar maliyeti, süreyi ve EPD'nin ne kadar kullanışlı olacağını belirler. İlk gün vermek, ikinci doğrulama turunda vermekten ucuzdur.
- Tek ürün mü, ürün ailesi mi?
- Tek tesis mi, birden çok tesis mi?
- Ortalama ürün mü, en kötü durum temsilcisi mi?
- Referans yıl ve veri dönemi
- Beyan birimi mi, fonksiyonel birim mi?
- Hangi yaşam döngüsü modülleri beyan edilecek?
- Arka plan veritabanı ve sürümü
- Program operatörü ve PCR
- Hedef pazarlar ve dil
- Elektrik faktörü ve yakıt verisi — ve arkasındaki kanıt
EPDlogy imza bölümü
Doğrulamaya hazırlık: doğrulayıcı önce neye bakar?
“Bir doğrulayıcının gözünden ilk soru hangi yazılımın kullanılacağı değildir. İlk soru; üretim verisinin, sistem sınırının, varsayımların ve hedef pazarın tutarlı tanımlanıp tanımlanmadığıdır.”
Ürdün'de bir ilk EPD döngüsü — daha önce doğrulamadan geçmemiş tesisler, ilk kez kurulan veri — için en çok zaman alacağını beklediğimiz noktalar şunlar:
- Birincil tesis verisinin kayıtlara kadar izlenebilirliği
- Kapanan bir ürün kütle dengesi
- Tesisin tamamına değil, beyan edilen ürün hattına tahsis edilmiş yakıt ve elektrik tüketimi
- Kaynağı ve yılı belirtilmiş, bölgesel vekil değil Ürdün'e özgü şebeke elektrik faktörü
- Çimento EPD’lerinde klinker oranı, puzolan ve diğer ikame malzemelerin oranı ve menşeiyle belgelenmesi
- Çok çıktılı tesislerde (gübre, alüminyum) devralınmış değil, gerekçelendirilmiş tahsis
- Akabe ve kara ihracat rotalarında, boş dönüşler dâhil nakliye varsayımları
- PCR ile tutarlı raporlanmış su kullanımı
- Çift sayılmış geri dönüşüm faydası olmadan Modül C – Modül D tutarlılığı
- LCA modeli, LCA raporu ve yayımlanan EPD arasındaki uyum
Ürdün'de EPD veya ürün karbon verisine önce hangi sektörlerin ihtiyacı var?
Talep AB ihracatını ve pilot programı izliyor.
Bir EPD projesi pratikte ne kadar sürer?
Ürün karmaşıklığına, tesis ve ürün sayısına, verinin hazır olma durumuna, PCR mevcudiyetine, program operatörünün sürecine ve iki tarafın sorulara ne hızda döndüğüne bağlı.
Yerel EPD geçmişi olmayan bir ülkede ilk döngü veri yapısında kazanılır ya da kaybedilir: neyin nerede ölçüldüğüne ve tesis düzeyindeki enerjinin ürünlere nasıl bölüneceğine karar vermek. Bu kurulduktan sonra her doğrulama turu tipik olarak bir–iki hafta sürer, iki–üç tur yaygındır; iyi hazırlanmış tek tesisli bir çalışma veri toplamadan yayına yaklaşık iki ay ister. GAIN projesinin Nisan 2027 ufku iki ilk EPD için gerçekçi — veri toplama erken başlarsa.
Genel süreç modeli: EPD ne kadar sürer? →Ürdün'deki ilk EPD projelerinde görmeyi beklediğimiz hatalar
- JO-Ecolabel'ı ya da bir ISO 14001 belgesini EPD sanmak
- PCR seçilmeden veri toplamak — sonra yeniden toplamak
- Tesis geneli yakıt ve elektriği ürün hattına tahsis etmeden tonaja bölmek
- Şebeke elektriğini Ürdün'e özgü faktör yerine bölgesel vekille modellemek
- CBAM veri setini ve LCA veri setini farklı sınırlarla ayrı ayrı kurmak
- İhracat rotalarında boş nakliye dönüşlerini yok saymak
- Modül C akışlarını Modül D faydalarıyla karıştırmak
- LCA raporuyla eşleşmeyen sonuç yayımlamak
Ürdün'de neden EPDlogy?
- Doğrulayıcı bakışıyla: sürdürülebilirlikte 15+ yıl, doğrulama ve hazırlamada 300+ LCA / EPD projesi
- The International EPD® System dâhil dört uluslararası EPD programında onaylı bireysel doğrulayıcı
- Jordan GBC / GIZ GAIN LCA-EPD projesinin açılış teknik oturumu (Amman, 29 Eylül 2026) — arkasındaki kaynaklar bu sitede yayımlı
- EPD çalışmasının yanında CBAM veri desteği (gömülü emisyon hesabı ve raporlamaya hazırlık). EPDlogy CBAM akrediteli bir doğrulama kuruluşu değildir ve CBAM doğrulama raporu düzenlemez
- İlk döngü çalışmaları için doğrulamaya hazırlık incelemesi — daha az tur, daha az sürpriz
- Program bağımsızlık kuralları gereği EPD hazırlama ile bağımsız doğrulamanın kesin ayrımı
Sık sorulan sorular
Ürdün'de yayımlanmış EPD var mı?
Evet — dört tane. Cementra Jordan Company 2025'te dört çimento için The International EPD® System üzerinden EPD yayımladı (PCR 2019:14, EN 15804+A2). Ekim 2026 itibarıyla uluslararası bir programda bulabildiğimiz tek Ürdün EPD'leri bunlar. Jordan GBC / GIZ GAIN projesi Nisan 2027'ye kadar iki EPD daha hedefliyor.
Ürdün'de EPD zorunlu mu?
Hayır. EPD yayımlamayı zorunlu kılan bir yasa yok. Talep AB'deki ithalatçılardan (DAP ve potasyum nitratta CBAM), belgelenmiş çevresel veri isteyen Avrupalı müşterilerden ve donör destekli programlardan geliyor. JO-Ecolabel gönüllüdür ve farklı bir araçtır.
JO-Ecolabel EPD ile aynı şey mi?
Hayır. JSMO'nun 2025'te başlattığı JO-Ecolabel, ölçütleri yaşam döngüsü değerlendirmesine dayanan gönüllü bir ulusal eko-etiket — ürünün ölçütleri karşıladığını söyleyen Tip I niteliğinde bir işaret. EPD ise ISO 14025 kapsamında doğrulanmış sayısal sonuçları raporlayan ve ürünün daha iyi olduğunu iddia etmeyen Tip III bir beyandır. Biri için kurulan LCA diğerine hizmet edebilir.
AB'ye DAP veya potasyum nitrat ihraç ediyoruz. EPD mi gerekli, CBAM verisi mi?
Önce CBAM verisi — AB'deki ithalatçınız bu mallar için gömülü emisyonu raporlamak, 2027'den itibaren de sertifika teslim etmek zorunda; doğrulanmış gerçek veri yoksa varsayılan değerler uygulanır. Birleşik Krallık Ocak 2027'de izliyor. CBAM için EPD gerekmez. Ama ikisi aynı üretim envanterinden kurulur; tek bir veri yapısı bugün CBAM hesabına, müşteri istediğinde de ISO 14067 karbon ayak izine ya da EPD'ye hizmet eder. Potasın kendisi CBAM dışında.
EPDlogy, GAIN pilot tesislerinin EPD'lerini doğrulayabilir mi?
Yalnızca EPDlogy'nin o çalışmanın hazırlığında yer almadığı yerde. Genel bir teknik oturum vermek hazırlık değildir; belirli bir tesisin LCA'sına şekil vermek ise öyledir. Program bağımsızlık kurallarını sıkı uygularız ve bunu her işten önce yazılı olarak belirtiriz.
Ürdünlü bir üretici hangi program operatörünü seçmeli?
Ürün kategorisine ve müşterilerinizin veriyi nerede aradığına bağlı. Ulusal program olmadığı için soru, hangi uluslararası programın ürününüz için PCR’ı olduğu ve alıcılarınız nezdinde tanındığıdır. EPDlogy hiçbir programa bağlı değildir ve bunu ürün bazında değerlendirir.
EPD, ürünün çevre dostu olduğunu kanıtlar mı?
Hayır. EPD, tanımlı kurallara göre doğrulanmış çevresel bilgiyi raporlar. Ürünün yeşil, sürdürülebilir veya alternatiflerinden iyi olduğunu belgelemez — öyle pazarlamak risk yaratır. Değeri; alıcıların, sertifika kuruluşlarının ve düzenleyicilerin rakamlara güvenebilmesidir.
Ürdün'de ilk EPD'nizi mi hazırlıyorsunuz?
EPDlogy çalışma başlamadan veri yapınızı gözden geçirebilir, gönderimden önce doğrulamaya hazırlık kontrolü yapabilir ya da şekil vermediği çalışmalar için bağımsız doğrulayıcı olabilir. EPD hazırlama ve bağımsız doğrulama, bağımsızlık gereksinimleri uyarınca ayrı hizmetler olarak sunulur.
İletişime GeçinKaynaklar
Bu sayfadaki ülkeye özgü ifadeler, Ekim 2026’da kontrol edilen aşağıdaki kaynaklara dayanır. Düzenlemeler değişir — ürününüz ve pazarınız için güncel gereksinimleri her zaman teyit edin.
- Petra — Jordan GBC yeşil sanayi ihracatını artırmak için döngüsel ekonomi projesini başlattı (29 Eylül 2026)
- EPDlogy — Amman açılış oturumu: kaynaklar ve sözlük
- The International EPD® System — Cementra Jordan, CEM II/A-P 42,5 N, EPD-IES-0016669
- The International EPD® System — MENA ofisi (kapsamda Ürdün var)
- JSMO — JO-Ecolabel hakkında
- Avrupa Komisyonu — AB–Ürdün ticaret ilişkileri (Ortaklık Anlaşması, 2030’a kadar menşe kuralları, 2025 ticaret)
- Jordan News — 2025’te ulusal ihracat +%9,9; AB’ye ihracat +%39,3
- Avrupa Komisyonu — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM)
- Birleşik Krallık Hükümeti — UK CBAM kapsamındaki gübre sektörü ürünleri
- T.C. Ticaret Bakanlığı — Bakan Bolat, Türkiye–Ürdün ticareti ve müteahhitlik (30 Ekim 2025)
