EPDlogy
TR / EN

Ülkelere Göre EPD · Kazakistan

Kazakistan'da EPD Danışmanlığı

AB'ye ihracat yapan Kazak metal, gübre ve yapı malzemesi üreticileri ile Astana ve Almatı'daki projelere malzeme veren Türk tedarikçiler için — Çevresel Ürün Beyanı'nın (EPD) ETS ve CBAM'ın yanında nereye oturduğu.

İletişime GeçinEPD Hazırlama

Kazakistan'ın uluslararası bir programdaki ilk EPD'si bir yapı ürünü değildi: yüksek karbonlu ferrokrom. JSC TNC Kazchrome, Mart 2026'da The International EPD® System üzerinden EN 15804+A2 EPD'si yayımladı; 2031'e kadar geçerli. Bu, talebin nereden geldiğini gösteriyor. Kazakistan'da 2013'ten beri bir emisyon ticaret sistemi var; ama tahsisler ücretsiz ve 2025'te ton başına yaklaşık 0,87 dolardan işlem gördü. Kazak ihracatçıya ulaşan fiyat sinyali bu yüzden yerli değil, CBAM üzerinden AB'ninki.

Ekim 2026 itibarıyla Kazakistan'da ulusal bir EPD program operatörü, ulusal bir PCR ya da yerleşik bir EPD doğrulayıcısı tespit edemedik. Üreticiler uluslararası programlar üzerinden yayımlıyor; ihtiyaç duydukları standartlar (ISO 14040 ve ISO 14067 dâhil) ulusal standart olarak zaten mevcut. Bu sayfa, CBAM ve müşteri talebiyle karşılaşan Kazak ihracatçılar ile elindeki EPD'yi Kazakistan'daki yeşil bina projelerinde kullanmak isteyen Türk ve uluslararası tedarikçiler için. Kazakistan'da 4.000'den fazla Türk sermayeli şirket faaliyet gösteriyor; Türkiye'nin 2024 ihracatı 3,32 milyar dolar. EPDlogy, EPD hazırlar ve başkalarının hazırladığı EPD'leri bağımsız olarak doğrular — ayrı hizmetler olarak — Türkçe ve İngilizce.

EPD'ye yeni misiniz? Önce ana rehberimizle başlayın: EPD rehberi — bu sayfa Kazakistan'a özgü olana odaklanır.

Kazakistan'daki üreticilerden neden EPD ve ürün karbon verisi isteniyor?

Dört talep kaynağı — ilkinin üzerinde bir rakam bile var.

CBAM: yılda yaklaşık 114 milyon €

Ticaret ve Entegrasyon Bakanlığı, Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC) ve QazTrade'in Haziran 2026'da Astana'da sunduğu çalışma, Kazak ihracatçıların yıllık CBAM yükümlülüğünü 2025 ihracat hacmiyle yaklaşık 114 milyon € olarak hesaplıyor; yük işlenmemiş alüminyum, ferrokrom ve çubuk-filmaşinde yoğunlaşıyor. Bu malların AB'deki ithalatçısı tesis bazında gömülü emisyon verisi istiyor; doğrulanmış gerçek veri yoksa Komisyon'un varsayılan değerleri uygulanıyor. Yerli ETS fiyatı bunu pratikte hiç azaltmıyor. CBAM raporlaması bir EPD değil — ama ikisi de aynı üretim envanterinden kurulur.

AB'deki müşteriler ve ferrokrom emsali

Kazchrome'un 2026 ferrokrom EPD'si (EPD-IES-0028503, PCR 2019:14) kalıbı gösteriyor: AB'ye satan bir metalurji ihracatçısı, ürün ayak izini Avrupalı müşterinin zaten tanıdığı formatta belgeliyor. Kazakistan'ın alüminyum, çelik, gübre ve çimento üreticileri aynı alıcılarla ve aynı sorularla karşı karşıya.

Yeşil binalar ve yeşil finans

Kazakistan'ın ulusal bir yeşil bina standardı (Kazakistan Yeşil Bina Konseyi'nin yürüttüğü OMIR), Astana ve Almatı'da LEED ve BREEAM projeleri ve Mart 2024'te yeşil binaları da kapsayacak şekilde genişletilmiş bir yeşil taksonomisi var. Otbasy Bank'ın yeşil ipotek programı 2024'te sertifikalı binalar için 763 kredi, 18,6 milyar tenge kullandırdı. Bu şemalar malzeme kredilerinde doğrulanmış ürün verisini ödüllendiriyor — EPD talebi tedarikçiye buradan ulaşıyor. Türk yapı malzemecisinin elindeki EPD tam burada işe yarıyor.

Ürün ayak izine işaret eden bir politika yönü

2060 Karbon Nötrlük Stratejisi'nin (121 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 2 Şubat 2023) artık bir eylem planı var (Başbakanlık Emri 145-р, 1 Eylül 2026). Plan; ücretli tahsis ihalelerini, 2028–2029'da bir Karbon Fonu'nu, 2028'den itibaren zorunlu iklim raporlamasını, uluslararası ürün karbon ayak izi standartlarının ulusal standart olarak uyarlanmasını ve malzeme pasaportu, yaşam döngüsü sera gazı muhasebesi ile yeşil ürün etiketlemesinin incelenmesini öngörüyor. Bunların hiçbiri bugün bir EPD zorunluluğu değil — ama yön belli.

Kazakistan'daki üreticiler için yayın rotaları

Ulusal program olmadığı için Kazakistan'daki üretici EPD'sini uluslararası bir program operatörü üzerinden yayımlar. Kayıtlı Kazak emsali olan program The International EPD® System. Standartlar her yerde aynı — yapı ürünleri için ISO 14025 ve EN 15804+A2, ürün karbon ayak izi için ISO 14067 — ve Kazakistan bunların birkaçını ulusal standart olarak kabul etmiş durumda (СТ РК ISO 14067-2019, ISO 14067:2018'in birebir kabulü; Temmuz 2020'den beri yürürlükte). Bu, fabrika ekiplerinin yöntemi kendi mevzuat dilinde okumasını kolaylaştırır.

AB'ye dönük ihracatçı için mantıklı varsayılan, AB alıcısının veriyi aradığı yerde yayımlanmış İngilizce bir EN 15804+A2 EPD'si — yapı ürünü kapsamı dışındaki mallar için ISO 14067 ürün karbon ayak izi. İç pazar için Rusça özet eklenebilir; doğrulanmış belge İngilizce kalır.

Program operatörü yalnızca ülkeye veya yayın ücretine göre seçilmemelidir. Ürün kategorisi, hedef pazar, PCR mevcudiyeti, tanınırlık, veritabanı görünürlüğü, doğrulama rotası ve yayın süreci birlikte değerlendirilmelidir.
Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →

Hangi program operatörleri değerlendirilebilir?

Kazakistan merkezli bir program operatörü yok. EPDlogy, aşağıdaki program dâhil dört uluslararası EPD programında onaylı bireysel doğrulayıcıdır.

The International EPD® System (IES)

Geniş uluslararası kapsam, kamuya açık EPD kütüphanesi ve geniş PCR seti — Kazakistan'ın ilk uluslararası EPD'sinin 2026'da yayımlandığı program. Kazak metal ve kimyasallarını alan AB alıcılarının çoğunun zaten tanıdığı program.

Program seçimi alıcıyı izler: Avrupalı müşteriniz ya da bir sertifika şeması belirli bir veritabanı bekliyorsa karar oradan başlar. EPDlogy hiçbir programa bağlı değildir ve öneriyi ürün bazında yapar.

Karar yöntemi: program operatörü nasıl seçilir? →

EPD süreci nasıl işler?

Danışmanınız kim olursa olsun on adım aynı. Fark, bunların ne kadarının doğrulamadan değişmeden çıktığında.

  1. 1

    Amaç ve kapsam tanımı

  2. 2

    PCR ve program operatörü seçimi

  3. 3

    Veri toplama yapısı ve çalıştayı

  4. 4

    Veri doğrulama (validasyon)

  5. 5

    Kütle ve enerji dengesi

  6. 6

    LCA modelleme

  7. 7

    LCA raporu ve EPD taslağı

  8. 8

    Bağımsız doğrulama

  9. 9

    Yorumların çözümü

  10. 10

    Yayın ve güncelleme planı

EPD hazırlama ile bağımsız doğrulama arasındaki fark

Bağımsız doğrulayıcı, doğruladığı EPD'nin hazırlanmasında yer almamalıdır. EPDlogy bu nedenle aynı EPD için iki rolü birlikte üstlenmez. Kim ne yapar:

Çalışmayı kuran taraf

EPD hazırlama (danışmanlık)

  • Kapsam ve beyan birimi, uygun PCR seçimi
  • Tesiste veri toplama yapısının kurulması ve verinin derlenmesi
  • EN 15804+A2 (veya ISO 14067) ve PCR kurallarına göre LCA modellemesi
  • Etki değerlendirmesi, yorumlama ve duyarlılık analizi
  • LCA raporu ve EPD dokümanı
  • Doğrulama yorumlarına yanıt ve revizyon
EPD hazırlama hizmeti →

Çalışmayı denetleyen taraf

Bağımsız doğrulama

  • Modelin, verinin ve varsayımların PCR ve EN 15804+A2 karşısındaki uygunluğu
  • Birincil verinin izlenebilirliği ve temsililiği
  • Tahsis, kesme kuralları ve senaryoların gerekçeleri
  • Modül kapsamı ile sistem sınırının tutarlılığı
  • Gerekçeli doğrulama yorumları
  • Doğrulama raporu ve onay
EPD doğrulama hizmeti →
EPDlogy bir EPD'yi hazırlıyorsa bağımsız doğrulaması başka bir onaylı doğrulayıcı tarafından yapılır; doğruluyorsa hazırlığında yer almamıştır. Bu bir tercih değil, program kuralıdır.

Başlamadan önce neyi netleştirmeli?

Proje başlamadan cevaplandığında en çok yeniden çalışmayı önleyen beş soru.

CBAM ve EPD tek veri setinden

Alüminyum, ferroalyaj, çelik, gübre ve çimento CBAM malı. AB'deki ithalatçınız tesis bazında gömülü emisyonu şimdi istiyor; bir müşteri sonra EPD ya da ürün karbon ayak izi isteyebilir. İkisine de hizmet eden tek bir üretim envanteri kurun — sistem sınırları farklı, kaynak veri aynı.

ETS verisi başlangıç noktası, cevap değil

KAZ ETS'deki tesisler doğrudan CO₂'yi zaten tesis düzeyinde izliyor. EPD ve CBAM beyanı bu verinin beyan edilen ürüne tahsis edilmesini ve satın alınan elektrik, öncü ürünler ve girdilerle genişletilmesini ister. ETS envanterini ilk girdi olarak görün, teslimat olarak değil.

EPD'yi kim okuyacak

Avrupalı bir müşteri mi, Astana'da bir sertifika şeması mı, yeşil taksonomi şartı koyan bir banka mı? Önce okuyucu netleşir; yayın rotası onu izler.

Elektrik ve kömür

Kazakistan'ın kömür ağırlıklı şebekesi, alüminyum ve ferrokrom gibi elektrik yoğun ürünlerin ayak izini belirliyor. Emisyon faktörünün kaynağı ve yılı belirtilmeli; CBAM hesabı ile LCA arasında tutarlı olmalı — doğrulayıcı ikisine de bakar.

Kanıtın dili

Tesis kayıtlarının Rusça ya da Kazakça olması sorun değil. LCA raporu ve EPD İngilizce yazılır; kaynak belgeler doğrulayıcı için erişilebilir tutulur. Türk tedarikçilerle süreç Türkçe yürür.

Başlamadan önce verilmesi gereken kararlar

Bu kararlar maliyeti, süreyi ve EPD'nin ne kadar kullanışlı olacağını belirler. İlk gün vermek, ikinci doğrulama turunda vermekten ucuzdur.

EPDlogy imza bölümü

Doğrulamaya hazırlık: doğrulayıcı önce neye bakar?

“Bir doğrulayıcının gözünden ilk soru hangi yazılımın kullanılacağı değildir. İlk soru; üretim verisinin, sistem sınırının, varsayımların ve hedef pazarın tutarlı tanımlanıp tanımlanmadığıdır.”

Kazakistan'daki tesisler büyük, enerji yoğun ve çoğunlukla çok çıktılı metalurji ve kimya tesisleri. En çok zaman alacağını beklediğimiz noktalar şunlar:

  • ETS izleme verisi dâhil, birincil tesis verisinin kayıtlara kadar izlenebilirliği
  • Kapanan bir ürün kütle dengesi
  • Tesisin tamamına değil, beyan edilen ürüne tahsis edilmiş enerji ve yakıt tüketimi
  • Kaynağı ve yılı belirtilmiş, CBAM hesabıyla tutarlı, Kazakistan'a özgü şebeke elektrik faktörü
  • Çok çıktılı tesislerde (ferroalyaj, izabe, gübre) devralınmış değil, gerekçelendirilmiş tahsis
  • Model genelinde arka plan veri seti ve sürüm tutarlılığı
  • Uzun demiryolu ve çok modlu ihracat rotalarında, boş dönüşler dâhil nakliye varsayımları
  • Modele kadar izlenebilen A5 ve kullanım ömrü sonu senaryoları
  • Çift sayılmış geri dönüşüm faydası olmadan Modül C – Modül D tutarlılığı
  • LCA modeli, LCA raporu ve yayımlanan EPD arasındaki uyum

Kazakistan'da EPD veya ürün karbon verisine önce hangi sektörlerin ihtiyacı var?

Talep AB ihracatını ve proje şartnamelerini izliyor.

Ferroalyaj ve ferrokrom (CBAM)Birincil alüminyum (CBAM)Çelik, çubuk ve filmaşin (CBAM)Azotlu ve fosfatlı gübreler (CBAM)Çimento ve klinker (CBAM)Bakır, çinko ve diğer demir dışı metaller (müşteri ESG talepleri)Yeşil bina projeleri için cam, seramik ve yalıtımYapı kimyasalları ve kaplamalar

Bir EPD projesi pratikte ne kadar sürer?

Ürün karmaşıklığına, tesis ve ürün sayısına, verinin hazır olma durumuna, PCR mevcudiyetine, program operatörünün sürecine ve iki tarafın sorulara ne hızda döndüğüne bağlı.

KAZ ETS kapsamında raporlayan tesisler avantajlı başlar: tesis düzeyinde yakıt ve proses verisi var ve kontrol edilmiş. Uzun adım genellikle tahsis ve yukarı akış envanteridir. Veri yapısı kurulduktan sonra her doğrulama turu tipik olarak bir–iki hafta sürer, iki–üç tur yaygındır. İyi hazırlanmış tek tesisli bir çalışma için gerçekçi toplam pencere yaklaşık iki ay; bunların hiçbiri garanti edilmiş bir takvim değildir.

Genel süreç modeli: EPD ne kadar sürer? →

Kazakistan'daki ilk EPD projelerinde görmeyi beklediğimiz hatalar

  • ETS tesis envanterini tahsis ve yukarı akış verisi olmadan ürün envanteri olarak kullanmak
  • CBAM hesabı ile LCA için farklı ekiplerce kurulmuş farklı sistem sınırları
  • Şebeke elektriğini Kazakistan'a özgü faktör yerine bölgesel ya da Rusya vekiliyle modellemek
  • PCR seçilmeden veri toplamak — sonra yeniden toplamak
  • Bir yönetim sistemi belgesini ya da eko-etiketi EPD sanmak
  • İhracat rotalarında boş nakliye dönüşlerini yok saymak
  • Modül C akışlarını Modül D faydalarıyla karıştırmak
  • LCA raporuyla eşleşmeyen sonuç yayımlamak

Kazakistan için neden EPDlogy?

Sık sorulan sorular

Kazakistan'da bir EPD program operatörü var mı?

Ekim 2026 itibarıyla tespit edebildiğimiz kadarıyla hayır — ulusal program operatörü, ulusal PCR ya da yerleşik bir EPD doğrulayıcısı yok. Uluslararası bir programda bulduğumuz tek Kazak EPD'si, Kazchrome'un The International EPD® System'deki ferrokrom EPD'si (Mart 2026). Üreticiler uluslararası programlar üzerinden yayımlıyor.

Kazakistan'da EPD zorunlu mu?

Hayır. Üreticileri EPD yayımlamaya zorunlu kılan bir yasal düzenleme yok. 2024 tarihli kamu alımları kanunu sürdürülebilir alımı yaşam döngüsü unsuruyla tanımlıyor ama EPD, eko-etiket ya da karbon ayak izi ölçütü saymıyor. Talep AB'deki ithalatçılardan (CBAM), Avrupalı müşterilerden, yeşil bina sertifikalarından ve yeşil finanstan geliyor.

Kazakistan'ın ETS'si CBAM faturamızı düşürür mü?

Pratikte kayda değer ölçüde hayır. KAZ ETS tahsisleri kıyaslama yoluyla ücretsiz dağıtıyor ve 2025'te ikincil piyasa ortalama fiyatı ton başına yaklaşık 455 tenge (0,87 dolar) oldu. CBAM, menşe ülkede fiilen ödenen karbon fiyatı için indirim tanıyor; ama bu düzeyde indirim ihmal edilebilir — ve kanıtlama kuralları Komisyon tarafından hâlâ sonuçlandırılıyor. Kazak ihracatçının CBAM maliyetini değiştiren şey ETS değil, doğrulanmış gerçek emisyon verisi.

AB'ye alüminyum, ferroalyaj veya çelik ihraç ediyoruz. EPD mi gerekli, CBAM verisi mi?

Önce CBAM verisi — AB'deki ithalatçınız gömülü emisyonu raporlamak, 2027'den itibaren de sertifika teslim etmek zorunda; doğrulanmış gerçek veri yoksa varsayılan değerler uygulanır. CBAM için EPD gerekmez. Ama ikisi aynı üretim envanterinden kurulur; verimli yol, bugün CBAM hesabına, müşteri istediğinde de EPD'ye ya da ISO 14067 karbon ayak izine hizmet eden tek bir veri yapısıdır — Kazchrome'un yaptığı gibi.

Türk bir üreticiyiz, elimizde EPD var. Kazakistan'daki projelerde kullanabilir miyiz?

İlke olarak evet: Astana ve Almatı'daki LEED ve BREEAM projeleri ile ulusal OMIR standardı malzeme kredilerinde doğrulanmış ürün verisiyle çalışır. EPD'nin hâlâ geçerli olduğunu, gerçekten tedarik edilen ürünü ve tesisi kapsadığını ve ilgili proje ya da şemanın tam olarak ne istediğini kontrol edin — kabulü ülke değil, şema kuralları belirler.

Kazakistan'daki bir üretici hangi program operatörünü seçmeli?

Ürün kategorisine ve müşterilerinizin veriyi nerede aradığına bağlı. Ulusal program olmadığı için soru, hangi uluslararası programın ürününüz için PCR’ı olduğu ve alıcılarınız nezdinde tanındığıdır. EPDlogy hiçbir programa bağlı değildir ve bunu ürün bazında değerlendirir.

EPD, ürünün çevre dostu olduğunu kanıtlar mı?

Hayır. EPD, tanımlı kurallara göre doğrulanmış çevresel bilgiyi raporlar. Ürünün yeşil, sürdürülebilir veya alternatiflerinden iyi olduğunu belgelemez — öyle pazarlamak risk yaratır. Değeri; alıcıların, sertifika kuruluşlarının ve düzenleyicilerin rakamlara güvenebilmesidir.

Kazakistan'da mı üretiyorsunuz, oradaki projelere mi malzeme veriyorsunuz?

EPDlogy rotayı birlikte çıkarır: hangi ürünleriniz CBAM kapsamında, ETS veriniz size şimdiden ne sağlıyor, hangisi için müşteri ya da proje EPD istiyor ve hangi program uygun. EPD hazırlama ve bağımsız doğrulama, bağımsızlık gereksinimleri uyarınca ayrı hizmetler olarak sunulur.

İletişime Geçin

Kaynaklar

Bu sayfadaki ülkeye özgü ifadeler, Ekim 2026’da kontrol edilen aşağıdaki kaynaklara dayanır. Düzenlemeler değişir — ürününüz ve pazarınız için güncel gereksinimleri her zaman teyit edin.