EPD & SKDM Çeyreklik Görünüm — Sayı 1: 2026 Q3

Bu, EPD & SKDM Çeyreklik Görünüm serisinin ilk sayısı. Her sayı üç bölümden oluşuyor: çeyreğin sertifika fiyatı, çeyreğin mevzuat gelişmeleri ve doğrulayıcı gözüyle üç gözlem. Kısa, kaynaklı, üç ayda bir.

1. Fiyat: 82,32 €/tCO₂e — yılın ilk belirgin hareketi

Avrupa Komisyonu 5 Ekim’de üçüncü çeyreklik SKDM sertifika fiyatını yayımladı.

Dönem	Fiyat (€/tCO₂e)	Yayım tarihi	Değişim
Q1 2026	75,36	7 Nisan 2026	—
Q2 2026	75,28	6 Temmuz 2026	−0,08 €
Q3 2026	82,32	5 Ekim 2026	+7,04 € (%9,4)

İlk iki çeyrekte 75 € bandında sabit kalan fiyat, üçüncü çeyrekte AB ETS müzayede fiyatlarını izleyerek yükseldi. Sonuç basit: ton başına 1 tCO₂e gömülü emisyon taşıyan bir ürünün sertifika maliyeti Q2 ithalatında ~75 € iken Q3 ithalatında ~82 €. Varsayılan değerle beyan edilen ürünlerde, varsayılanla gerçek veri arasındaki her ton fark da aynı oranda pahalandı.

Takvim: 2026’nın son çeyreklik fiyatı (Q4) 4 Ocak 2027’de. 2027’den itibaren Komisyon haftalık fiyat yayımlayacak; Şubat 2027’den itibaren sertifikalar ortak merkezî platformdan alınacak. Haftalık fiyat, “çeyrek boyunca sabit maliyet” öngörülebilirliğini ortadan kaldırıyor — 2027 bütçeleri buna göre kurulmalı. Kaynak: Komisyon — Price of CBAM certificates; ayrıntı: haberimiz.

2. Çeyreğin gelişmeleri (Temmuz–Eylül 2026)

AB SKDM

• Varsayılan değerler düzeltildi — Uygulama Tüzüğü (AB) 2026/1740, kesin dönem varsayılan değerlerindeki hataları düzeltti; düzeltme 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli. Haber · EUR-Lex
• Kesin dönem rehber dokümanları (14 Ağustos) — Komisyon’un genel, sektörel ve elektrik rehberleri. Haber
• Doğrulama ve akreditasyon rehberi (24 Ağustos) — 141 sayfalık, bağlayıcı olmayan rehber: doğrulama takvimi, önemlilik eşiği, saha ziyareti ve öncül üretim yılı kuralları. Haber · Komisyon
• Kayıt sistemi doğrulayıcılara açıldı (1 Eylül) — akredite doğrulayıcılar akreditasyondan sonraki iki ay içinde kaydoluyor; doğrulama raporları Ocak 2027’den itibaren sistem üzerinden. Haber
• Kapsam genişlemesi — çelik ve alüminyum yoğun ara/nihai ürünler (cıvata, tel, yay, ev eşyası) için Konsey ve ENVI pozisyonları belirlendi; genel kurul oylaması Eylül oturumunda. Haber
• DS639 — Rusya’nın SKDM’ye karşı DTÖ panel talebi. Haber · DTÖ

CPR / EPD

• CPR çevresel sürdürülebilirliği AVS 3+’ya bağladı — Yetki Devrine Dayanan Tüzük (AB) 2026/1310 (28 Ağustos): tüm ürün aileleri için onaylanmış kuruluş doğrulaması ve fabrika denetimi. Mevcut EPD’lerin nasıl tanınacağı henüz açık değil. Haber · EUR-Lex
• EN ISO 14025:2026 — revize standart, program operatörlerinden yeniden değerlendirme ve güncelleme prosedürü ve “önemli değişiklik” tanımı istiyor; ECO Platform ±%10 kuralı için ortak teknik açıklama hazırlıyor. Haber
• EPBD Ek III — Yetki Devrine Dayanan Tüzük (AB) 2026/52 ile yeni binaların yaşam döngüsü GWP’si için ortak hesap çerçevesi. Haber · EUR-Lex
• ECO Portal API — XML arayüzü kullanımdan kalkıyor, yeni ücretlendirme Kasım’da. Haber

Türkiye

• TR-ETS Yönetmeliği (27 Ağustos) — sera gazı raporlarının doğrulanması zorunlu; doğrulayıcı kuruluşlar ISO/IEC 17029’a göre TÜRKAK akreditasyonlu. Pilot dönem: 2026 raporlama, 2027 ilk teslim. Haber · Pilot dönem
• Ticaret Bakanlığı SKDM doğrulama rehberini duyurdu ve yeşil dönüşüm finansman belgesini güncelledi. Haber · Haber
• TVF Sürdürülebilir Finansman Çerçevesi (31 Ağustos). Haber

Çeyreğin son haftasında bir de saha notu: 29 Eylül’de Amman’da başlayan Ürdün LCA/EPD kapasite projesi — ihracat için çevresel verinin artık bölgesel bir gündem olduğunun işareti.

3. Doğrulayıcı gözüyle üç gözlem

1 — Fiyat yükselince “gerçek veri” sorusu finansal bir soruya dönüştü. Q3 fiyatıyla birlikte varsayılan değer ile doğrulanmış gerçek veri arasındaki her ton fark yaklaşık %9 daha pahalı. Bizim gördüğümüz asıl engel hesap değil, izlenebilirlik: tesis verisinin sayaç, fatura ve stok kaydına kadar takip edilebilir olması. 2027’de haftalık fiyata geçildiğinde bu farkın maliyeti her hafta yeniden fiyatlanacak; veri hazırlığını fiyat yükselmeden kurmak ucuz, yükseldikten sonra kurmak pahalı.

2 — SKDM doğrulama altyapısı bu çeyrekte somutlaştı; sorular 2027’de gelecek. Rehber (24 Ağustos), kayıt sisteminin doğrulayıcılara açılması (1 Eylül) ve Ocak 2027’den itibaren sistem üzerinden doğrulama raporu: zincir tamamlandı. İhracatçı için anlamı, doğrulayıcının 2027’de soracağı soruların şimdiden belli olması — izleme metodolojisi belgesi, veri akışları, önemlilik eşiği, saha ziyareti. Bu soruların cevabı rapor yazılırken değil, veri toplanırken hazırlanır. TR-ETS’nin aynı çeyrekte doğrulamayı zorunlu kılması, aynı tesis verisinin iki ayrı doğrulamadan geçeceği anlamına geliyor; veri disiplini bir kez kurulursa ikisini de taşır.

3 — EPD tarafında “yayımla ve unut” dönemi kapanıyor. CPR’nin çevresel sürdürülebilirliği AVS 3+’ya bağlaması (2026/1310) ve EN ISO 14025:2026’nın güncelleme prosedürü istemesi aynı yöne işaret ediyor: mevcut EPD’ler bir geçerlilik tarihi olan statik belgeler olmaktan çıkıp, yeniden değerlendirme ve ek doğrulama döngülerine giriyor. Mevcut EPD’lerin CPR altında nasıl tanınacağı henüz netleşmedi; ama hangi EPD’nin hangi PCR sürümüyle, hangi veri yılıyla ve hangi geçerlilik tarihiyle yayımlandığını bugünden listelemek, geçiş geldiğinde ilk yapılacak işi şimdiden bitirmek demek. Ne zaman güncelleme gerektiğini ayrı bir yazıda anlattık.

Bir sonraki sayı: Q4 2026 fiyatının yayımlanmasıyla (4 Ocak 2027) — serinin 2027’deki ritmini haftalık fiyata göre yeniden kuracağız.